Voor mijn moeder die vroeger bij het zien van een bramenstruik spontaan van haar fiets sprong en nu zo gevallen is met haar driewieler (85 jaar) dat een bramenstruik haar even niets doet.
“Wie bramen plukt, riskeert hoge boete”. Ik verslikte me bijna in m’n ontbijt, toen ik die kop in de “Leeuwarder” van 27 juli jl. las. Zijn ze nu helemaal van het bospadje af, die koddebeiers van Staatsbosbeheer of wie dit “komkommernieuws” ook de wereld in heeft geslingerd.
De bramentijd en de vakanties zijn aangebroken, toch moeten de kranten vol en ook ik moet voor mijn vakantie nog een stukje inleveren. Eigenlijk vond ik de sop de kool niet waard maar mijn juridische interesse werd toch geprikkeld door deze kleine zomerhype. Dus liet ik mij verleiden om in deze nieuwe zomerhype te duiken.
Als bramenplukken stroperij is, is madeliefjes plukken dat ook, tenzij die madeliefjes uit je eigen tuin komen. Voorjaar 2013 ontstond een rel over een oma die een boete kreeg 
omdat zij met haar kleinkinderen narcissen had geplukt. De bekeurende stadswacht vroeg de oma of ze wel wist van wie die bloemen waren en de assertieve oma zei: “Ja, van ons allemaal.” Kijk, zo’n duidelijke door Annie M.G. Smidt opgevoede oma had direct mijn sympathie. Helaas moest ik mijn mening wat bijstellen toen bleek dat er 47 narcissen uit een stadsbloemenperkje waren geplukt door de kleinkinderen van die grootmoeder.
Maar nu weer terug naar die bramen van 2017. Bramenstruiken groeien over het algemeen niet in stadsperken maar woekeren vaak samen met die andere plaagplant, de brandnetel, in al het “niet aangeharkte groen” en bedreigen daar de blote kuiten van fietsers en wandelaars. En dan één maand in het jaar geeft de braam ons iets terug voor al dat ongerief, heerlijke zwart blauwe vruchten en dan roepen die “Bromsnorren” van Staatbosbeheer: Stroperij! Ja, het wetboek van strafrecht stelt het wegnemen van een ander toebehorende “te veld staande veldvruchten” strafbaar. Volgens de wetsgeschiedenis is een veldvrucht “Elk voortbrengsel van de grond, dat, met het oog op het daarvan te verkrijgen genot, wordt geteeld en geoogst”? De woekerende braam langs de Oude Jokweg is echt niet geteeld. Op de stelling van RTV Drenthe: “Ik blijf gewoon bramen plukken in de natuur.” reageerden 85 % met eens en 15 % met oneens. We blijven gelukkig het volk van “Bartje” en Annie M.G. Smidt. Die bramen zijn van ons allemaal.
en de Amerikaanse weekbladen Time en Newsweek op de leestafel. En door de kabels van “radiodistributie” kwamen programma’s als VARA ’s Rode Haan en “Welingelichte Kringen van de VPRO de huiskamer binnen met van die “linkse kerk journalisten” als John Jansen van Galen, Henk Hofland en Joop van Tijn. Ja zoek dat maar op: “
Terug van “de Groene” naar het NRC -artikel. “Is er geen recht op niet gemeten, niet geanalyseerd, niet geprofileerd niet gecoacht te worden?” werd in het artikel als een andere vraag opgeworpen. Om af te kicken van mijn “schermafhankelijkheid” blijkt de aan- en uitknop niet te werken. Geen nieuws updates van minuut tot minuut met boodschappen als: “nog geen nieuws over de identiteit van…” zou wel uitkomst bieden. Eerste afkickoefening, in navolging van de autoloze zondag, een “nieuws loze zondag” met maar Journaal, om acht uur?
Michael Grove weer eens aan. Grove wierp tegenstanders van de Brexit campagne tegen: “People are tired of experts” een echte opmerking in de lijn van “post-truth” of “Ach wetenschap, ook maar een mening”
laatste (“emocratische”) reflex kunt tegengaan. Hij stelt vast dat het alleen belachelijk maken van “alternatieve feiten” à la 
later de nazi’s over Joden) tot “Lock her up” (Trump over Clinton) of nog recenter Erdogan die in een toespraak Nederland fascistisch en nazistisch noemde.
ons democratisch bestel. De meest bekende tegenstander van verkiezingen op dit moment is de cultuurhistoricus, archeoloog en schrijver, 
Deze, door Van Reybrouck beschreven visie, meende ik na oppervlakkige lezing ook te herkennen in een stuk van de emeritus hoogleraar intellectuele geschiedenis in geschiedtheorie, Frank Ankersmit, in het NRC van 27 januari 2017. In zijn geschiedenis les beschreef hij min of meer dezelfde ontwikkeling ongeveer zo. In de late Middeleeuwen riep de vorst de Staten-Generaal bijeen, waarin toen alleen nog de oude, niet gekozen, aristocratie vertegenwoordigd was, de adel, de geestelijkheid en de regenten uit de steden en provincies. Die vertegenwoordigers van de steden en provincies konden pas afspraken maken met de vorst na toestemming van hun achterbannen. Er werd toen dus nog ná ruggespraak en mét last van de achterban beslist door de “volksvertegenwoordiging”.
Nederland voor “de 11 september aanslagen” nog werd gesproken over Marokkanen en Turken. Na die aanslagen werden dat “moslims”. Dat is politiek. “Religie is afhankelijk van de omgeving, van de mensen die erbij betrokken zijn, van de manier waarop je ernaar kijkt.” Meer en meer wordt religie in het seculiere Europa de uitzondering en lijken atheïsten steeds fundamentalistischer te worden. Zie bijvoorbeeld het EO programma “
Zaterdagochtend werd hij wakker met zware hoofdpijn’, dan denkt menigeen meteen al te weten waardoor die hoofdpijn van Jan kwam: te veel gedronken op dat feestje. Maar dat hoeft helemaal niet. Literatuur maakt je van de veelheid aan mogelijkheden bewust.”
Veelvuldig worden hier noties als medeleven en compassie aan gekoppeld. Door de ontwikkeling van de verbeeldingsmacht leert het recht de mens op adequate (tenminste betere) wijze te representeren. Door empathie en inlevingsvermogen leert het beter recht te doen aan de ander. Een dergelijk, door literatuur geïnduceerd oordeelsvermogen, bevordert een – wat men noemt – ‘literaire gerechtigheid’ (cf. Poetic Justice van Nussbaum).”
De kop boven het stuk luidt; “We geven informatie door in plaats van menselijkheid”. Foer, vreest, meer in het algemeen, wat Tepper
Een roman eist veel van de lezer en aandacht is wel de meest voor de hand liggende eis. Als ik tv kijk of naar muziek luister, kan ik er van alles naast doen en als ik naar een expositie kijk, kan ik tegelijk een gesprek met een vriend voeren, maar voor het lezen van een roman moet je alles opzij zetten. Een boek lezen betekent dat je je helemaal aan dat boek wijdt. Romans roepen empathie op, brengen ‘de ander’ dichterbij, eisen van de lezer dat die zijn eigen perspectieven overstijgt. Lezen van literatuur haalt je uit die van “als a dan b-mode” en dwingt je juist die stap naar “b” uit te stellen en zo een tunnelvisie en kortzichtigheid te vorkomen. Of zoals Jeanne Gaakeer het stelt: “Je moet aandacht hebben voor het verhalende element. Bij juristen ligt de nadruk vaak te sterk op het regelkarakter ( als a dan b ). Dat is een enorme verschraling (zie Foer reductie). Als je niet uitkijkt, ben je bezig zaken op te lossen alsof het logische syllogismen zijn: als a, dan b, enz. Het literaire verhaal kan je juridische blik ontwrichten. Je ziet (nog steeds, Gaakeer, edv) daar dat, zonder inzicht in de omstandigheden van het concrete geval, het recht geen recht kan doen. Je moet je inleven in de situatie en zo lang mogelijk de verschillende perspectieven in het oog houden – ‘the willing suspension of disbelief’, noemde de Engelse dichter Coleridge dat: het bewust opschorten van ongeloof. Niet meteen zeggen: ‘Maar meneer, u kon toch weglopen?’, als iemand zich bedreigd voelde en een klap heeft uitgedeeld.”
Eerde de Vries 