Pecunia (non) olet

We erkennen al wel dat er luchtje kan zitten aan blood diamonds , (te) goedkoop textiel,. En dat onze smartphones ook veel problematische mineralen bevatten, waarvan de delving veel menselijk leed veroorzaakt, zouden we ook moeten weten. 20190921_192739Na de liquidatie van de advocaat Derk Wiersum is er een “guilty”, nee zeg maar. “forbidden pleasure” bijgekomen, het coke gebruik. Ik hoorde van het weekend al de term “snuifschaamte” voorbijkomen. Op de dag van de moord op mijn collega had ik al het verband tussen Zuidas advocaten en cokegebruik willen leggen maar dat achtte ik toen (nog) niet kies. Een dag later durfden Fokke en Sukke dat wel. We zullen, denk ik, nu ook snel anders gaan denken over die voor- en achterdeur van onze veel geroemde coffeeshops, icoon van onze (naïeve) tolerantie.

Geld kan wel stinken

Ondanks dat mooie adagium “Pecunia non olet” stinkt geld, verdient ten koste van levens en levensgeluk van anderen, natuurlijk wel. We hebben het bont eerder af kunnen zweren vanwege het dierenleed dan coke en extacy vanwege menselijke slachtoffers en milieuschade. Wat is dat toch dat groter mededogen voor dieren dan voor mensen?

De coke-handel is net als alle handel onderworpen aan de tucht van van de vrije, nou ja, “vrije”, markt. Verboden, opsporing en vervolging maakte de coke alleen schaarser en dus duurder.

Neoliberalisme

Derk Wiersum werd vermoord op de eerste dag van Algemene Politieke Beschouwingen (APB). Commentatoren brachten de opvallende algehele mildheid en grote eensgezindheid tijdens de debatten in verband met die moord. Graag zag ik ook een  verband tussen de liquidatie en het bijna kamerbrede afscheid van het neoliberalisme. Eerst was het Hugo de Jonge die eindelijk toegaf dat de marktwerking in de zorg was doorgeslagen. Ik vermelde dat in mijn blog van 18 maart j.l. : “Een nieuwe lente een nieuw geluid” . Maar tijdens de APB bleek dat ook Rutte een nieuw geluid liet horen. Het vertrouwen in de “onzichtbare hand” ,die de markt reguleert door vraag en aanbod bij elkaar te brengen, was ineens weg.  Geen laissez faire, laissez passer-politiek meer. Er was weer behoefte aan een strenge marktmeester. In het NRC van zaterdag 21 september las ik: “Wie deze week luisterde naar de Algemene Politieke Beschouwingen, hoorde meer Marijnissen dan Bolkestein. VVD-leider Klaas Dijkhoff prees de noodzaak van de overheid als „marktmeester”.” en  de debuterende CDA-fractievoorzitter Pieter Heerma stelde vast dat niet eerder zoveel partijen afstand  namen van het doorgeschoten individualisme en neoliberalisme.

Kan de Staat als marktmeester nog iets beginnen tegen die marktleiders van de coke- en andere drugshandel, tegen die industrie die over lijken gaat? In de strijd tegen de sigarettenfabrikanten blijft de marktmeester  de spreekwoordelijke een zachte heelmeester, met als gevolg nog steeds nieuwe stinkende wonden. Volgens sommigen hebben we “the war on drugs” ook allang verloren. Misschien moeten wij, consumenten, zolang er geen Fairtrade coke is, die marktmeester een handje helpen en onze “snuif- en slikschaamte” beter ontwikkelen om zo zelfs een vraaguitval te bewerkstelligen, een consumentenstaking in navolging van Fokke en Sukke. Dan verslaan we die meedogenloze marktleiders met hun eigen middelen, met het marktmechanisme. Hun geld stinkt te erg.

 

 

 

 

 

 


Vakantie reflecties

Over haar succes zei de bekende Haagse zangeres Anouk eens dat ze gewoon mazzel had gehad. Heel veel mensen konden beter zingen dan zij, maar die waren niet beroemd geworden.

Hoeveel succesvolle CEO’s, Quote 500 miljonairs of BN-ers zijn bereid, net als Anouk, ronduit te erkennen dat hun fortuin voor een groot deel berust op toeval? Nee, graag maken ze zichzelf en anderen wijs dat het hun eigen verdienste is.

Maar het maakt nogal wat uit waar je geboren bent en uit wie, zelfs binnen Nederland. Wat kreeg je mee van je ouders aan genen en aan opvoeding en “veilige hechting”?

Je “pole position” bij de start van je race naar “succes” bepaalt voor een groot deel je kansen later. Vraag dat maar aan Anouk of aan Max Verstappen.

En dan, wat is succes? Steeds meer lijken we geluk gelijk te stellen met succes. Het ideale leven in onze samenleving, waarin aanzien bepaald wordt door prestaties en capaciteiten, is succesvol zijn op financieel, materieel, persoonlijk en lichamelijk vlak. Zie al die mooie plaatjes en video’s op Instagram, Facebook en LinkedIn, die vaak “bordkartonnen” buitenkant. 20190824_125407

Je bent geslaagd, je hoort erbij, je bent arrivé ….of niet, en zo niet dan heb je het dus verkeerd gedaan. Alsof we allemaal van start af aan op diezelfde “pole position” stonden, alsof er geen startproblemen, geen voor- en achterstandsposities bestonden.

Mensen en vooral jongeren bezorgen zichzelf een burn-out om “er maar in te passen”, in dat succesvolle ideaalbeeld, in de groep waar ze zo graag bij willen horen. Maar inpassen vereist vaak aanpassen, drukken en duwen, jezelf geweld aandoen, te streng voor jezelf zijn. Om “erbij te horen” moet je jezelf laten zien zoals je bent, je zonder schaamte blootgeven, ook die delen van jezelf die volgens jou niet in dat zogenaamde ideaalbeeld passen.

En dan weer, wat is eigenlijk geluk?

Als je geluk zoekt zoals de meeste mannen hun autosleutels, zal je het niet vinden. Geluk is een kwestie van momenten, zegt  professor en schrijfster Brené Brown. “Het risico bestaat dat we geluk mislopen als we ons te druk bezighouden met het najagen van buitengewone momenten. Dus ervaar en waardeer een zorgeloos samenzijn op vakantie in dankbaarheid zonder er meteen een foto van te delen op Facebook.